Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn dùng have hay has?

Dùng HAVE với chủ ngữ I, You, We, They. Dùng HAS với chủ ngữ He, She, It và danh từ số ít. Công thức đầy đủ: S + have/has been + V-ing.

For và since dùng khác nhau như thế nào?

FOR + khoảng thời gian (for 3 years, for two hours). SINCE + mốc thời gian bắt đầu (since 2020, since Monday, since I was a child). Ví dụ: I have been learning English for 3 years / since 2021.

Phân biệt thì hiện tại hoàn thành và hiện tại hoàn thành tiếp diễn?

HTHTH (have/has + V3): nhấn mạnh KẾT QUẢ hoàn thành. Ví dụ: I have written 5 emails (xong rồi). HTHTTTD (have/has been + V-ing): nhấn mạnh QUÁ TRÌNH và THỜI GIAN. Ví dụ: I have been writing emails all morning (đang làm và có thể chưa xong).

B1 · PRESENT PERFECT CONTINUOUS

Thì Hiện Tại Hoàn Thành Tiếp Diễn

Công thức have/has been + V-ing, 3 cách dùng chính, phân biệt với thì hiện tại hoàn thành — giải thích đầy đủ bằng tiếng Việt kèm bài tập.

Trả lời nhanh

Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn (Present Perfect Continuous) nhấn mạnh QUÁ TRÌNH và khoảng THỜI GIAN của một hành động bắt đầu trong quá khứ và còn kéo dài đến hiện tại. Công thức: S + have/has been + V-ing (dùng have với I/You/We/They, has với He/She/It). Dấu hiệu nhận biết: for (khoảng thời gian), since (mốc bắt đầu), all day, all morning, how long, lately, recently.

1. Công Thức Thì Hiện Tại Hoàn Thành Tiếp Diễn

Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn (Present Perfect Continuous / Present Perfect Progressive) diễn tả hành động bắt đầu trong quá khứ, vẫn đang tiếp tục đến hiện tại, hoặc vừa mới kết thúc nhưng để lại kết quả nhìn thấy được. Thì này đặc biệt nhấn mạnh vào thời gian và quá trình của hành động.

Dạng câu	Công thức	Ví dụ
Khẳng định	S + have/has been + V-ing	I have been learning English for 3 years.
Phủ định	S + haven't/hasn't been + V-ing	She hasn't been feeling well lately.
Nghi vấn	Have/Has + S + been + V-ing?	Have you been waiting long?
Trả lời ngắn	Yes, S + have/has. / No, S + haven't/hasn't.	Yes, I have. / No, she hasn't.

Dùng HAVE hay HAS?

Trợ động từ	Chủ ngữ	Dạng phủ định
HAVE	I, You, We, They	haven't been + V-ing
HAS	He, She, It + danh từ số ít	hasn't been + V-ing

2. Khi Nào Dùng Thì Hiện Tại Hoàn Thành Tiếp Diễn?

Thì này có 3 cách dùng chính:

Cách dùng 1: Hành động bắt đầu trong quá khứ và vẫn đang tiếp tục đến hiện tại

Đây là cách dùng phổ biến nhất. Hành động đã bắt đầu từ trước và vẫn chưa kết thúc — vẫn đang tiếp diễn tại thời điểm nói. Thường dùng với for (khoảng thời gian) hoặc since (mốc thời gian).

I have been learning English for 3 years.

Tôi đã học tiếng Anh được 3 năm rồi (và vẫn đang học).
She has been working at this company since 2019.

Cô ấy đã làm việc tại công ty này từ năm 2019 (và vẫn đang làm).
They have been waiting for the bus for 30 minutes.

Họ đã đợi xe buýt được 30 phút rồi (và vẫn đang đợi).
How long have you been studying Vietnamese?

Bạn đã học tiếng Việt được bao lâu rồi?

Cách dùng 2: Hành động vừa mới kết thúc, để lại kết quả nhìn thấy được

Hành động vừa xảy ra xong và chúng ta có thể thấy bằng chứng hoặc kết quả ngay lúc này. Cách dùng này không cần for/since.

She has been crying — her eyes are red.

Cô ấy vừa mới khóc — mắt cô ấy đỏ hoe.
You look exhausted. Have you been running?

Trông bạn kiệt sức lắm. Bạn có vừa chạy bộ không?
The ground is wet. It has been raining.

Mặt đất ướt. Trời vừa mưa xong.
His hands are dirty. He has been repairing the car.

Tay anh ấy bẩn. Anh ấy vừa sửa xe xong.

Cách dùng 3: Nhấn mạnh thời gian hoặc mức độ liên tục của hành động

Khi muốn nhấn mạnh rằng một hành động đã diễn ra liên tục, không ngừng trong một khoảng thời gian dài.

I have been trying to reach you all day!

Tôi đã cố liên lạc với bạn cả ngày rồi đó!
We have been talking about this problem for weeks.

Chúng tôi đã nói về vấn đề này hàng tuần nay rồi.

3. Dấu Hiệu Nhận Biết: FOR và SINCE

Hai từ for và since là dấu hiệu đặc trưng nhất của thì này:

Từ	Dùng với	Ví dụ
FOR	Khoảng thời gian (duration): 3 years, two hours, a long time, ages...	for 3 years, for two months, for a week
SINCE	Mốc thời gian bắt đầu (starting point): 2020, Monday, I was a child...	since 2020, since Monday, since I was born

for (trong vòng) since (từ khi) how long (bao lâu) all day (cả ngày) all week (cả tuần) lately (gần đây) recently (gần đây) still (vẫn)

Mẹo nhớ FOR vs SINCE

Hãy nghĩ đơn giản: FOR = bạn đo đếm thời gian (for 3 years = 3 năm). SINCE = bạn chỉ ra điểm xuất phát (since 2020 = bắt đầu từ năm 2020).

4. Phân Biệt HTHTH và HTHTTTD

Đây là điểm khó nhất khi học 2 thì này. Cả hai đều dùng have/has, nhưng trọng tâm khác nhau:

Tiêu chí	Hiện Tại Hoàn Thành (HTHTH)	HTHTH Tiếp Diễn (HTHTTTD)
Công thức	S + have/has + V3	S + have/has been + V-ing
Nhấn mạnh	KẾT QUẢ đã hoàn thành	QUÁ TRÌNH, THỜI GIAN diễn ra
Ví dụ	I have written 5 emails. (Đã viết xong 5 email — kết quả)	I have been writing emails all morning. (Viết email cả buổi sáng — quá trình)
Hành động	Đã hoàn tất	Còn đang tiếp diễn hoặc vừa mới dừng
Với for/since	Dùng được nhưng ít phổ biến hơn	Dùng thường xuyên, đặc trưng
Câu hỏi	How many/much? (bao nhiêu)	How long? (bao lâu)

Ví dụ tương phản rõ ràng:

She has read 3 books this month. (HTHTH)

Cô ấy đã đọc được 3 cuốn sách trong tháng này. (nhấn mạnh số lượng/kết quả)
She has been reading for 2 hours. (HTHTTTD)

Cô ấy đã đọc được 2 tiếng đồng hồ rồi. (nhấn mạnh thời gian)

5. Ví Dụ Câu Thì HTHTTTD

1. I have been studying for this exam since last week.

Tôi đã ôn thi cho kỳ thi này từ tuần trước.
2. He has been working at the hospital for 10 years.

Anh ấy đã làm việc ở bệnh viện được 10 năm rồi.
3. They haven't been talking to each other since the argument.

Họ đã không nói chuyện với nhau kể từ sau cuộc cãi vã.
4. Have you been waiting here for a long time?

Bạn đã đợi ở đây lâu chưa?
5. She looks tired. She has been running.

Cô ấy trông mệt lắm. Cô ấy vừa chạy bộ về.
6. We have been living in Ho Chi Minh City since 2015.

Chúng tôi đã sống ở Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2015.
7. The children have been playing video games all afternoon.

Bọn trẻ đã chơi trò chơi điện tử cả buổi chiều.
8. How long has it been raining?

Trời đã mưa được bao lâu rồi?
9. I have been trying to fix this bug all day.

Tôi đã cố sửa lỗi này cả ngày rồi.
10. He hasn't been sleeping well recently.

Gần đây anh ấy ngủ không được ngon.
11. My parents have been saving money for our trip for months.

Bố mẹ tôi đã dành dụm tiền cho chuyến đi của chúng tôi mấy tháng nay.
12. The team has been developing this app since January.

Nhóm đã phát triển ứng dụng này từ tháng Giêng.

6. Lỗi Thường Gặp

Lỗi 1: Dùng HTHTH thay vì HTHTTTD khi muốn nhấn mạnh thời gian

Ít tự nhiên: I ~~have lived~~ here for 5 years. (đúng ngữ pháp nhưng không nhấn mạnh quá trình)
Tự nhiên hơn: I have been living here for 5 years.
Giải thích: Khi dùng for/since để nhấn mạnh thời gian liên tục, HTHTTTD thường tự nhiên hơn.

Lỗi 2: Dùng stative verbs ở dạng tiếp diễn

Sai: I ~~have been knowing~~ him for years.
Đúng: I have known him for years.
Giải thích: Các động từ trạng thái như know, love, hate, believe, want, own... không dùng ở dạng tiếp diễn. Dùng Present Perfect thông thường.

Lỗi 3: Nhầm FOR và SINCE

Sai: I have been studying ~~since~~ 3 years.
Đúng: I have been studying for 3 years. / ... since 2021.
Giải thích: FOR + khoảng thời gian (3 years). SINCE + mốc thời gian (2021).

Bài Tập Trắc Nghiệm: Thì HTHTTTD

1. She _____ English for five years. (Cô ấy học tiếng Anh được 5 năm rồi, và vẫn đang học.)

has learned
learned
has been learning
is learning

2. How long _____ for us?

has he waited
has he been waiting
was he waiting
did he wait

3. I _____ since this morning. I am very tired now.

worked
have worked
have been working
was working

4. I have been learning French _____ 2022. (Chọn từ đúng)

for
since
from
during

5. Her eyes are red. She _____ (khóc).

cried
has cried
has been crying
was crying

Luyện tập ngữ pháp tiếng Anh trên Engame

Bài tập tương tác, trò chơi và SRS giúp bạn ghi nhớ ngữ pháp lâu hơn

Bắt đầu học miễn phí →

✓ Miễn phí 100% ✓ Không cần đăng ký ✓ Luyện nghe & nói ✓ Ôn tập thông minh SRS